Cham soc tre cham noi

Tre 3 tuoi da co the giao tiep tot bang ngon ngu; ong ba ta co cau: "Tho the nhu tre len ba". Neu qua tuoi nay ma tre chua co kha nang trao doi nhung dieu thong thuong nghia la da bi cham noi.

Trung binh tre 1 tuoi co the su dung duoc khoang 10 tu ngu; len 1 tuoi ruoi co khoang 30-40 tu. Tu 1 tuoi ruoi toi 2 tuoi, von tu cua tre tang len rat nhanh: khoang 300 tu; tu 2 tuoi den 2 tuoi ruoi: tren 500 tu. Cuoi nam thu 3, von tu co the dat toi 1.200-1.500 va tre co the trao doi duoc bang loi noi nhung dieu thong thuong trong sinh hoat.

Do la kha nang cua nhung tre duoc phat trien trong "moi truong ngon ngu" tot (cha me cham tro chuyen voi tre, gia dinh dong anh chi em, duoc gui vuon tre...). Nhung tre o vung cao, vung sau, it duoc tiep xuc thi ngon ngu thuong kem phat trien hon. Nhung tre de non, coi xuong, the tang yeu duoi, suy dinh duong... cung thuong cham noi, di kem voi cham moi phat trien ve van dong khac (lay, bo, di...).

Voi tre cham noi, can phan biet 2 kha nang ve ngon ngu. Neu tre van hieu duoc loi noi (chi dung nhung gi ta hoi nhu "tai dau, mat dau..." va thuc hien dung nhung menh lenh gian don nhu lay mu, dep) thi do chi la cham noi don thuan. Neu duoc giup do tot, nhung tre nay co the phat trien loi noi rat nhanh de khong bi cham tre ve mat ngon ngu khi den tuoi di hoc.

Nguoc lai, nhung tre bi cham ca dien dat lan cam thu ngon ngu thuong co can nguyen nghe kem hoac cham khon; viec giup do se kho khan hon nhieu. Tre nhat thiet phai duoc thay thuoc chuyen khoa tai kham, do suc nghe va do chi so IQ.

Trong qua trinh hoc noi, tre can co suc nghe hoan hao de ghi nhan duoc chinh xac cac am thanh cua loi noi, co tri tue tot de phan biet va ghi nho moi lien he giua khai niem va ten goi cua no. Mat khac, kha nang phat am cua tre con phu thuoc vao su thuan thuc dan cua he than kinh (loi noi doi hoi su hiep dong tinh te nhieu co cua bo may phat am va cau am), khong the dot chay giai doan.

Cac chi so cua phat trien ngon ngu o tre vao giai doan hoc noi (tu 1 tuoi den 3 tuoi) phan anh rat day du su phat trien dong bo ve the chat va tri tue cua tre trong giai doan nay. Vi vay, cac bac cha me can het suc quan tam theo doi.

GS Pham Kim, Suc Khoe & Doi Song