Cac chuyen gia khoa hoc thuoc
phong thi nghiem quoc gia Brookhaven - Bo Nang Luong My da tan dung ky thuat tra
nhung thiet bi co chat phong xa danh dau va ki thuat mo ta lan dau tien duoc ap
dung trong y hoc nham kham pha cach thuc thuc vat doi pho voi nhung ap luc nhu
chat gay o nhiem moi truong, vi sinh vat hay con trung an co.
Bang cach su dung nhung phan tu “mang the” phong xa
va nhung bo phan do nhay nham tao ra nhung hinh anh co do phan giai cao, cac
chuyen gia da chung to rang jasmonate - hormon thuc vat duoc tao ra de
phan ung lai ap luc co the di chuyen kha nhanh khap cay. Day cung la
minh chung cho thay jasmonate lam nhiem vu “phat thanh” va canh bao “chien
su” de khoi dong hoat dong phong thu rong khap. Nghien cuu duoc dang tren
tap san Planta cung cho thay tac dong cua jasmonate den su di chuyen duong- chat
co ban cho su tang truong thuc vat.
Khoa hoc gia thuc vat Richard Ferrieri- Brookhaven - tac gia
cua nghien cuu cho biet no tuong tu nhu cuoc tan cong Adrenalin vi jasmonate
kich hoat su tan cong cua scrucoza co the giup cung cap nang luong cho phan ung
phong ve cua thuc vat.
Cac nha khoa hoc thuc su an tuong voi chi tiet cua nhung hinh anh giup phan biet
su di chuyen dinh huong trong pham vi he thong mach cua thuc vat. Tien si
Richard noi chung ta co the thay jasmonate di chuyen ca trong pham vi cua libe -
ong giup chuyen duong tu la den noi luu tru hay tang truong va xylem-ong giup
chuyen nuoc va chat dinh duong tu dat. Nghien cuu cung goi len nhung van de ve
sinh thai va tien hoa thiet yeu can cho nhan biet xa hon ve viec chuyen tin hieu
o thuc vat.
 |
|
Nhung buc anh chup bang tia
phong xa pozitron cho thay su phan bo nang luong phong xa cua C-11 tren
la thuoc la 60 phut sau khi duoc cung cap nguyen tu danh dau. O anh ben
trai, CO2 dang C-11 duoc phan bo o khu vuc mau do nham giup
qua trinh quang hop xay ra nhanh hon de tao ra duong scrucoza dang C-11.
Hinh anh cho thay duong phong xa di chuyen ve phia xuong la nham ra
ngoai de huong ve goc, thong qua hinh anh mo ta khu vuc toi ben ngoai
khu vuc duoc khoanh tron. Dieu nay cho thay chi co mot luong xuyen qua
mo mach Libe cua la. O anh ben phai, hormone thuc vat (jasmonate) metyla
loai C-11 cung duoc su dung voi khu vuc tuong tu tren la. Trong truong
hop nay chat phong xa danh dau di chuyen ve huong xuong la Libe, va dong
thoi vuot ra mot ranh gioi khac cung nhu huong dau ra xa goc, dieu nay
chi ra rang mo moc xylem cung luu chuyen. |
Cac chuyen gia nhan biet: thoi diem khong xac dinh do la sau khi mot phan thuc
vat bi huy nhung phan ung phong thu nhanh chong xuat hien o nhung khu vuc nay,
dieu nay chi ra rang bang cach nao do thong tin “chien su” da duoc
chuyen de canh bao nhung khu vuc khac can phong thu. Jasmonate duoc coi nhu la
co lien quan den viec chuyen nhung tinh hieu do.
Nham xem xet vai tro cua hormone nay cac chuyen gia khoa hoc
Brookhaven da phat trien mot phuong thuc de gan cho jasmonate voi mot dang phong
xa Carbon (C-11) sao cho ky thuat chup hinh bang tia phong xa positron co the
chup duoc vi tri va su di chuyen trong cua no trong pham vi cua cay. Phuong phap
nay nghien cuu thuc vat nay vuot ra ngoai pham vi cua nhung cong cu hoa hoc
phong xa co ban da tung dung de mo ta hinh anh su luan chuyen thuoc hay nhung
vat chat khac o con nguoi va dong vat bang cach su dung phuong phap chup X-quang
phat positron - day la mot phuong thuc pho bien duoc dung trong chan doan y khoa
va nghien cuu.
Co 2 dac tinh cua C-11 lam cho phuong phap nay loi cuon nhung
nghien cuu:
- Thu nhat, no phat ra tia buc xa duoc dung de do tim nhung
sinh vat song khong xam lan, do do cay trong co the duoc nghien cuu o dieu kien
chuc nang day du.
- Thu 2, tinh phong xa se ket thuc trong thoi gian ngan – nua
chu ky song chi khoang 20 phut, vi vay thuc vat khong co tinh phong xa sau khi
thu nghiem, nen co the tien hanh thi nghiem nhieu lan. Truoc day chi co the danh
gia do phong xa tren thuc vat neu cat no thanh nhung mieng nho va phoi kho, tuy
nhien lam nhu vay se huy hoai co the sinh vat va han che nhung kha nang quan sat
tien trinh trao doi chat khi chung hoat dong.
Va nghien cuu hien thoi cho rang, day khong phai la truong
hop can su dung nhung chat phong xa co chu ky song ngan de nghien cuu nhu chat
chi thi sinh hoc. Bang cach su dung ky thuat chup anh phong xa nhanh, cac chuyen
gia quan sat duoc dong chay cua hormone thuc vat phong xa xuyen suot he thong
van chuyen mach cua thuc vat.
Tien si Ferrieri cho biet: kha nang trao doi nhanh
cua jasmonate giua mo xylem and libe co the dua no den bat cu noi nao tren thuc
vat bat chap khong duoc xam nhap du chi co 1 he thong co lien quan,
chinh dieu nay da cung cap minh chung thiet yeu chung minh vai tro cua jasmonate
nhu 1 ke ra hieu “chien su”, va co the hon nua la kha nang nhan biet
viec truyen tin hieu tren toan bo thuc vat.
Trong qua trinh nghien cuu, cac nha khoa hoc cung phat hien
ra su di chuyen duong “mang the” phong xa duoc tao ra boi qua trinh
quang hop bang cach su dung chat dong vi phong xa C-11. Ky thuat nay chi duoc
ung dung tren 3 phong thi nghiem cua the gioi. Bang cach dung sucrose “mang
the” phong xa, cac chuyen gia co the nghien cuu tac dong cua jasmonate va
duoc tinh lam thay doi ro rang nhung tien trinh ben trong thuc vat. Nghien cuu o
Brookhaven tien hanh su dung jasmonate vao nhung cai la co tieu chac chan co the
chu dong chuyen tai duong vao mo mach tang len cung nhu chuyen duong den tat ca
cac khu vuc tren thuc vat.
Tien si Ferrieri tin rang jasmonate co tang cuong nang luong hoa hoc cho he
thong van chuyen thuc vat nham muc dich chuyen nhieu duong hon den cac co quan
de tien hanh qua trinh phong ve. Hon nua, nhung ky thuat mo ta moi khong xam lan
nay giup thuc day nhan biet tot hon ve cach thuc thuc vat phan ung lai voi ap
luc moi truong va co nhieu tiem nang ung dung. Ro rang, nhung ky thuat nay co
kha nang giup cai thien nganh nong nghiep quoc gia, ngoai ra cung nang cao hieu
suat thuc vat o nhung chuc nang khac, chang han dung thuc vat de lam sach nhung
chat o nhiem moi truong hay con goi la qua trinh xu ly sinh hoc, hoac co the
giup cai thien viec san xuat nhien lieu sinh hoc tu cac vu mua nham duy tri va
bao dam nang luong trong tuong lai.
Nghien cuu nay duoc tai tro boi Tro Cap
Phat Trien va Nghien Cuu Thi Nghiem, van phong Nghien Cuu Sinh Hoc Va Moi Truong
thuoc Phong Khoa Hoc Bo Nang Luong Hoa Ky va Cuc Trao Doi Han Lam Duc.
Theo Sciencedaily, So KH & CN Dong NaiArticle source http://w4rum.com/1130.t
|