Tai sao co nguoi chi thich song ve dem?

Ban dem chung ta ngu. Nhung co mot so nguoi lai to ra linh hoat va tinh tao hon vao dem khuya. Do chinh la do tac dong tu chiec dong ho sinh hoc rieng cua moi nguoi. Vay co che nao da dieu khien qua trinh thuc-ngu cua con nguoi? Khi nhin can canh chung ta se thay ro hon.

Gia su chung ta dang ngu? Nhung khoang 1 tieng truoc khi tinh giac, bong "chuong" dong ho bao thuc trong co the reo len. Han nhien ta khong the "nghe" duoc tieng chuong do, boi day chi la mot tin hieu sinh hoc. The la co the bat dau chuyen dong: cortisol, mot hormone tu vo thuong than se tiet ra khien nong do duong trong mau tang len; ke tiep, than nhiet cung dan tang; nao se thay doi nhip hoat dong; co the bat dau biet doi bung va co che hoat dong dinh duong se duoc kich hoat.

Qua trinh thuc day co the tom tat nhu tren. Tuy nhien, moi nguoi deu khac nhau. Co nguoi ngu rat nhieu va nguoc lai. Cac nha khoa hoc da chia ra hai nhom nguoi: nhom "hoat dong ban ngay" va nhom "hoat dong ban dem". Ho cung uoc tinh co khoang 15% dan so thuoc nhom hoat dong ban ngay - thuc day luc 6 gio sang, 15% la nhom ban dem - chi buon ngu sau 1 gio khuya. Con 70% la nguoi dao dong giua hai nhom tren.

Khoa hoc da co gang tim hieu can ke chu ky sinh hoc cua con nguoi nham co the tim ra cac bien phap huu hieu hon trong viec dieu tri cac chung roi loan ve giac ngu va nhieu dang benh ly khac, chang han nhu tram cam. Mot kham pha ro net nhat la viec khang dinh duoc rang chung nhoi mau co tim thuong xay ra nhat vao quang 10 gio sang, vi vao thoi diem do ap suat dong mach tang cao nhat va luong mau luu thong trong co the dang o dang dam dac nhat. Va khoa hoc cho biet tat ca cac chuc nang song cua chung ta deu tuan theo mot nhip sinh hoc rieng o moi nguoi va co lien quan chat che voi gio giac thay doi trong mot ngay va ca chu ky cua cac mua trong nam. Mot phan nganh khoa hoc duoc goi la "thoi sinh hoc" da va dang nghien cuu hien tuong tuong tac nay.

Theo nhan dinh tu gioi chuyen mon, nhip sinh hoc o nguoi trong mot ngay thay doi theo mot chu ky keo dai khoang 25 gio, tuc da "lo" hon 1 gio so voi chiec dong ho… deo tay cua chung ta. Bang chung la nha nghien cuu hang dong Michel Siffre nguoi Phap da chung minh nhip song cua nguoi khi bi nhot trong hang sau duoi long dat va bi cach ly khoi khai niem thoi gian thuong nhat, khi do co the nguoi nay se tu dong chuyen sang nhip song 25 gio/ngay, y nhu nhung gi thien nhien da quy dinh! Hien tuong nay cung giai thich duoc rang so di chung ta phai song va song duoc theo mot chu ky 24 gio/ngay chinh la do chiec dong ho ben trong cua co the chung ta da bi ep buoc phai tu dieu chinh lai cho khop voi "vong quay nhan tao" 24 gio ma nhan loai da quy dinh. Mot nghien cuu moi day da chi ra rang mot trong nhung yeu to quan trong nhat cua su chinh gio nay chinh la "thoi gian tinh theo mat troi" ma co the phai theo, chu hoan toan khong chi don thuan la "thoi gian tinh theo cac hoat dong xa hoi" ma cac mui gio tren ban do quy dinh.

Tu do, cac nha khoa hoc da giai thich: tuy theo moi nguoi, khi duoc sinh ra vao thoi diem nao trong ngay thi chiec dong ho sinh hoc rieng se bat dau hoat dong va lap tuc duoc chinh theo thoi khac va ca thoi tiet luc do. Co nghia la tuy vao ngay, gio va thang sinh ma dong ho sinh hoc cua moi nguoi se duoc quy dinh khac nhau, va moi nguoi se phai song theo "mui gio" do trong suot cuoc doi. Nhieu nghien cuu da cho thay nguoi hoat dong ve dem thuong sinh vao khoang thang 3, 4; trong khi nguoi hoat dong ban ngay sinh vao thang 9, 10. Hon nua, thang ma nguoi me mang thai va thoi tiet luc sap sinh cung anh huong kha nhieu den hoat dong cua dong ho sinh hoc. Va hien nhien la co nguoi khong the thuc khuya va lai co nguoi thich khoanh khac tinh lang cua trang sao de… song!