Tri tue Viet Nam truoc thoi co va thach thuc cua WTO

Nam qua, Ha Noi da to chuc thanh cong Dien dan Hop tac kinh te Chau A - Thai Binh Duong, goi tat la APEC. Cung trong dip nay, ca nuoc don chao Viet Nam gia nhap To chuc Thuong mai The gioi, goi tat la WTO. Hai su kien lich su noi tren danh dau mot buoc chuyen bien lon lao trong lich su phat trien cua dan toc. 21 nguoi dung dau 21 nen kinh te thanh vien APEC va gan chuc ngan vi khach quoc te da den Viet Nam, cung ghi nhan su tien bo vuot bac cua Viet Nam trong nhung thap ky vua qua, dong thoi du bao nhung thanh tuu lon lao cua Vet Nam trong thoi gian dang toi.

Nhung su kien noi tren da mo ra truoc nhan dan ta mot thoi co hiem co va ca nhung thach thuc chua luong het. Chung ta co rat nhieu thuan loi can khai thac nhung lai dung truoc rat nhieu kho khan phai vuot qua. Lam the nao de trong thuan loi nhin thay het kho khan va trong kho khan, cung tim ra duoc nhung thuan loi de khac phuc? Chung ta tin vao su quyet tam, vao tinh than dung cam, vao dau oc sang tao cua toan the nhan dan ta trong buoc ngoat lich su nay.

Trong dip nay, chung ta cung nhin lai nen van hien lau doi cua dan toc. To tien da de lai cho chung ta nhung gi co the coi nhu nguon suc manh bat diet cua dan toc truoc thoi co va thach thuc hom nay? Toi nghi rang truyen thong van hien Viet Nam dang tiep suc cho chung ta tu nhieu goc do. Hom nay, toi xin di vao mot diem cua van hien Viet Nam coi nhu quan trong hang dau doi voi viec gia nhap WTO: Do la Tri tue Viet Nam.

1. Vai tro cua tri tue trong Van hien Viet Nam

Van hien Viet Nam la su phan anh nhung dac trung cua van hoa Viet Nam va nhung pham chat tot dep cua con nguoi Viet Nam. Dac trung va pham chat ay co the tom luoc o 3 diem sau day:

a) Ve tinh cam: do la long yeu thuong vo han doi voi dong bao, la su gan bo mau thit doi voi To quoc.

b) Ve li tri: do la tinh than kien tri hoc hoi, khong ngung nang cao trinh do hieu biet de truoc moi viec deu co nhung suy nghi sau sac va sang tao.

c) Ve hanh dong: do la tinh than dung cam trong san xuat va chien dau, khac phuc moi kho khan de dat toi thanh cong.

Lich su Viet Nam la mot chuoi dai nhung gian nan thu thach truoc su tan pha cua thien nhien va su xam luoc cua nuoc ngoai. Muon ton tai va phat trien, dan toc Viet Nam chi co mot con duong la dua vao nhau de cung chien dau. Chu nghia yeu nuoc va chu nghia anh hung cung bat dau tu day. Tuy nhien, yeu nuoc va anh hung lai chi co the thanh cong khi duoc dan dat boi nhung nhan thuc sang suot. Chinh vi the ma trong truyen thong cua con nguoi Viet Nam: trai tim, khoi oc va ban tay da co moi quan he mat thiet tao nen mot nen van hien mang tinh hoan chinh gom ca nhan, tri, dung. Lich su tung chung minh rang: truoc moi thu thach cua dan toc, dua vao tri tue thi thanh cong, thieu tri tue thi that bai.

Trong san xuat thi rut ra duoc tam quan trong cua moi quan he tuong tac giua cac mat: nuoc, phan, can, giong.

Trong chien dau bao ve To quoc thi tri tue Viet Nam lai tao ra nhung cach danh sang tao truoc tinh hinh khac nhau trong quan he giua dich va ta o moi cuoc khang chien khac nhau.

Trong giao luu van hoa voi nuoc ngoai: tiep thu co sang tao thi thoi Ly - Tran luon luon thanh cong, giao dieu va bat chuoc mu quang thi thoi Le - Trinh - Nguyen da khien cho dat nuoc tro thanh lac hau va tri tre.

Buoc sang the ky XX, thanh cong ruc ro cua cach mang thang Tam, cua hai cuoc chien chong xam luoc, cua duong loi doi moi deu gan lien voi tri tue sang suot cua Chu tich Ho Chi Minh va Dang cong san Viet Nam.

Neu tri tue Viet Nam la dieu kien quan trong bac nhat trong lich su phat trien cua Viet Nam truoc day thi ngay nay, tri tue con quan trong hon rat nhieu khi Viet Nam dang cung ca the gioi di vao thoi dai cua tri tue.

2. Tri tue trong thoi dai toan cau hoa va kinh te tri thuc

Toan cau hoa dang duoc mo rong va tien nhanh tren moi mien cua trai dat. No dang thuc day tri tue cua ca nhan loai va cua moi con nguoi de phat huy nhung thanh tuu lon lao va khac phuc nhung hau qua tai hai ma no dang dem lai.

Nen kinh te cua nhan loai dang phat trien toi dinh cao, khong chi tu luc luong cua ban than kinh te ma con tu nhung nhan to phi kinh te, ma dieu quan trong nhat la tri tue cua con nguoi. Nhu cau ton tai da doi hoi su tham gia cua tri tue va tao dieu kien cho tri tue phat trien. Tri tue ngay mot kham pha ra nhung bi an cua thien nhien va con nguoi, tu cai vo tan cua the gioi vi mo va the gioi vi mo. Su tien bo nhu vu bao cua cac nganh khoa hoc cung voi cong nghe thong tin va nhung phat minh ki dieu khac dang tham nhap vao moi hoat dong kinh te. Chinh tri tue da thuc day su ra doi va phat trien cua ban than toan cau hoa va chinh no da dua tri thuc cua con nguoi vao cac khau cua kinh te, khien cho nen kinh te cua the gioi dang tro thanh nen kinh te tri thuc. Neu tri tue cua nhan loai da tao ra su ra doi va phat trien cua toan cau hoa thi chinh tri tue cung tu dat cho minh nhiem vu phai giai quyet nhung hau qua ma toan cau hoa gay ra.

Toan cau hoa va kinh te tri thuc da loi cuon cac dan toc vao dong song cuon cuon cua hoi nhap toan cau. Hoi nhap la chap nhan moi thoi co va thach thuc. Con dung ra ngoai dong lich su ay thi kho tranh khoi nguy co tut hau.

Tri tue Viet Nam, dac trung lon nhat cua van hien Viet Nam trong hoan canh nay da chon cho dat nuoc con duong hoi nhap va se phat huy moi thuan loi va khac phuc moi kho khan de dua dat nuoc tien nhanh tren con duong phat trien.

3. Tri tue Viet Nam truoc thoi co va thach thuc

Thoi co thuc la lon lao va hiem co doi voi Viet Nam. Nhan dan Viet Nam nhan dinh nhu the. Cac nha kinh te, cac chinh khach tren the gioi cung da noi rat nhieu ve thoi co nay. Nhung thoi co la the nao? No chua dung nhung thuan loi gi? No dat ra nhung thach thuc gi trong qua trinh hoi nhap? Nhung cau hoi dat ra khong de dang duoc tra loi neu nhu Viet Nam khong co tam nhan thuc rong lon doi voi toan bo dien bien ve moi mat tren the gioi ngay nay va khong co tam nhan thuc sau sac ve moi van de can giai quyet tren dat nuoc cua minh.

Thoi co da den voi chung ta. Nhung su dung duoc thoi co hay de mat thoi co, dieu nay phu thuoc vao nhan to chu quan cua con nguoi. Lich su con luu lai nhung bai hoc quy bau: nam duoc thoi co thi thanh cong nhanh chong, bo lo thoi co thi kho tranh khoi that bai va suy vong.

Ta da bo lo mot thoi co dang tiec. Trong the ki XIX, khi chu nghia de quoc voi nen cong nghiep hien dai cua no tran sang phuong Dong thi Nhat Ban da nam duoc thoi co, nhanh chong tiep nhan su tien bo cua phuong Tay, tao nen nhung chuyen bien can ban ve moi mat va dua dat nuoc mat troi moc len dia vi cuong quoc. Cung trong thoi gian do, Viet Nam da tu khep kin minh trong mot nen van hoa day day nhung diem loi thoi. Nha nuoc da khong nghe theo nhung kien thuc moi me cua nhung nha canh tan, bo lo thoi co thuan loi ma lich su dua lai, de dat nuoc tro thanh mot thuoc dia va cham mat mot the ky tren con duong phat trien.

Thoi co thu hai la vao nam 1945. Thoi co ngan nam co mot cua dat nuoc da xuat hien. Tri tue Viet Nam da bung len o Ho Chi Minh va Dang cong san. Sang suot truoc nhung dien bien tren pham vi the gioi va du bao chinh xac ve tuong lai. Tri tue Viet Nam phat huy duoc moi tiem nang cua dat nuoc, nam vung duoc thoi co, tao duoc buoc chuyen bien lon nhat trong lich su o Cach mang thang Tam.

Ngay nay, thoi co lai den voi dan toc ta. Tri tue cua Dang va Nha nuoc da som nhan thuc duoc chieu huong phat trien cua lich su nhan loai, da danh gia dung tiem nang cua dat nuoc, vach ra duoc con duong doi moi, do do da tao duoc nhung thanh tuu dang ke ve moi mat, kip thoi co nhung ung xu thoa dang de cung the gioi di vao thoi ki moi: thoi ki toan cau hoa va kinh te tri thuc.

Chung ta da khong de cho dan toc lam vao hoan canh thu dong va bi cuon theo moi chieu gio. Phai co day du tri tue truoc dien bien cua thoi dai, chung ta moi co the chu dong hoi nhap toan cau, chap nhan moi thoi co va thach thuc.

Co day du tri tue moi nhanh chong chop duoc thoi co, nhung con phai co tam tri tue rong lon hon va sau sac hon nua moi danh gia duoc thoi co, moi nhin het duoc thuan loi va kho khan ma thoi co dem lai.

a) Thoi co do toan cau hoa va kinh te tri thuc dua tai. Tinh xa hoi cua san xuat ngay mot rong lon va mang tinh chat toan cau doi hoi pha vo rao can co tinh chat cuc bo dia phuong. Thi truong mo rong ra toan cau bao trum len cac mat: ky thuat, nhan cong, nguyen lieu, thuong mai, dich vu, dan toi nhu cau hop tac va canh tranh tren pham vi toan cau o cac linh vuc tu kinh te den chinh tri, xa hoi va van hoa. Day cung la thuan loi cua viet Nam trong qua trinh hoi nhap: vua phat huy duoc noi luc cua minh, vua khai thac duoc moi dieu bo ich tu the gioi.

b) Toan cau hoa va kinh te tri thuc da tao duoc nhung dieu kien moi me cho viec phat huy nhung tiem nang lon manh cua Viet Nam tu tai nguyen thien nhien va con nguoi von thuc su doi dao nhung bi su dung mot cach lang phi. Trong hoi nhap toan cau, Viet Nam con co uu the la vi tri tu nhien cua minh dang co kha nang tro thanh trung tam giao luu rat thuan loi ca ve mat thuy bo va hang khong giua cac nuoc trong khu vuc va tren the gioi.

c) To chuc thanh cong Hoi nghi APEC va gia nhap vao WTO la hai su kien lon, dang dem lai mot niem phan khoi va tin tuong cua toan the nhan dan ta. Uy tin va vi the cua Viet Nam tren toan the gioi dang thu hut su hop tac va dau tu rong lon khong chi cua 21 nen kinh te trong APEC ma con cua dong dao cac nen kinh te khac.

Ba dieu noi tren da tao nen mot su ket hop vua bien chung, vua hoan chinh giua ba nhan to thien thoi, dia loi va nhan hoa, dem lai mot thoi co day trien vong. Tu nhung dac diem noi tren, tri tue Viet Nam dang duoc van dung sau sac va rong khap vao thoi co nay de danh gia dung thuan loi can khai thac va de thay het nhung kho khan can khac phuc.

4. Tri tue Viet Nam truoc nhung van de cu the cua WTO

Gia nhap WTO la di vao cuoc canh tranh lon tren thi truong hang hoa. Viet Nam da co dieu kien de khai thac nhung thuan loi ma WTO dua lai. WTO da gat bo cho Viet Nam nhung bat loi truoc day, nhung su doi xu khong cong bang va han che doi voi hang hoa Viet Nam. Ngay nay, trong quan he giua 150 nuoc cua WTO, Viet Nam duoc bao dam su binh dang ve luat phap trong xuat nhap khau va canh tranh hang hoa. Tuy nhien, khong it nhung kho khan dat ra va can duoc giai quyet.

Truoc khi vao WTO, trong linh vuc ngoai thuong, mac dau ta da co it nhieu kinh nghiem nhung con chua nam vung duoc luat phap quoc te. Nhung sai sot va thiet hai da dem lai cho chung ta nhieu bai hoc dang quy.

Gia nhap WTO, viec buon ban cua Viet Nam se nhanh chong mo rong va phat dat, nhung kha nang sai sot van con nhieu.

Trong cuoc canh tranh quyet liet tren linh vuc hang hoa, thi hang hoa Viet Nam con kem chat luong, con kho khan trong viec tim kiem thi truong, con chua thich hop lam voi thi hieu khach hang o tung nuoc.

Cuoc canh tranh lai khong chi dien ra o ngoai nuoc ma con dien ra o trong nuoc giua hang nhap khau va hang noi hoa. Co the xay ra tinh trang nhieu hang hoa Viet Nam khong tranh khoi su e am, keo theo su pha san cua nhieu doanh nghiep khong kip thoi nang cao duoc chat luong san pham.

Canh tranh hang hoa con gan lien voi nhung thuan loi va kho khan tren toan bo nen kinh te quoc dan, nhat la o cac khau tien von va dau tu, o viec su dung cong nghe hien dai, o trinh do quan li cua tung doanh nghiep Viet Nam.

Tien von va dau tu la khau quan trong dau tien de san xuat va kinh doanh. Viet Nam gia nhap WTO giua luc to chuc thanh cong Hoi nghi APEC. Thanh cong cua Viet Nam da nang cao uy tin cua dat nuoc ta va tao duoc su tin cay rong rai cua ca cong dong APEC va cua nhieu nuoc tren the gioi.

Tinh hinh nay khien cho dau tu cua the gioi se don dap do vao Viet Nam, dem lai cho Viet Nam dieu kien quan trong bac nhat de kinh doanh, dong thoi cung dat truoc Viet Nam nhung thach thuc ve thanh cong hay that bai. Chi co tri tue Viet Nam duoc nang cao moi kip thoi va sang suot trong viec su dung tien von va dau tu de moi cong viec san xuat, thuong mai, dich vu deu dat duoc nhung ket qua mi man. Neu khong thi su lang phi, su tinh toan sai lam se gay nen nhung ton that cho hom nay va con de lai nhung tac hai den con chau sau nay.

Cong nghe cao la mot nhu cau ngay cang cap thiet, la muc tieu phan dau cua kinh te Viet Nam va tro thanh dieu kien ton tai va phat trien cua dat nuoc. Viec nay doi hoi mot trinh do kien thuc rat cao moi phat huy duoc vai tro cua cong nghe hien dai, rut ngan dan khoang cach cua Viet Nam voi cac nuoc tien tien, bao dam cho buoc tien nhanh chong va vung chac cua kinh te - xa hoi Viet Nam.

Quan ly giu vai tro cuc ki quan trong trong linh vuc dieu hanh nen kinh te Viet Nam cung nhu bao dam cho su tien bo cua cac doanh nghiep, nhung quan li lai la mot linh vuc ma ta con rat yeu. Neu trinh do quan ly duoc nang cao thi moi khau tien hanh san xuat cung nhu luu thong hang hoa deu duoc tien hanh thuan loi. Nguoc lai, nhung sai lam va thieu sot trong cong tac quan ly se khong tranh khoi nhung thiet hai to lon doi voi toan bo nen kinh te, nhat la trong cac khau dau tu va su dung cong nghe.

Tren day chi dung lai mot so van de coi nhu quan trong bac nhat trong hoi nhap kinh te va gia nhap WTO. Nhung thuan loi va kho khan con co the neu len rat nhieu o cac khau cu the. Tat ca duoc dat ra truoc nhiem vu cap bach la gap rut nang cao tam tri tue cua Viet Nam.

5. Van de phat huy cao nhat tiem nang tri tue Viet Nam truoc moi thu thach

Vai tro cua giao duc

Neu nhu tri tue Viet Nam la dieu kien quan trong bac nhat de khai thac thoi co va vuot qua moi thu thach thi viec nang cao tri tue phai tro thanh yeu cau quan trong bac nhat cua toan the nhan dan ta. Da tu lau, Dang va Nha nuoc ta da coi van de giao duc la quoc sach hang dau, nhung cho den nay, quoc sach hang dau ay van chua tro thanh nhiem vu hang dau ma moi nguoi phai khan truong thuc hien. Hien nay, voi nguoi lanh dao moi cua minh, Bo GDDT dang chuyen minh manh me. Hi vong rang voi da chuyen bien nay, Nganh Giao duc se som dap ung duoc doi hoi cap thiet cua dat nuoc va cung cap cho xa hoi mot nguon nhan luc thich ung voi hoan canh hom nay va ngay mai.

Dao tao nhan tai

Viet Nam la mot dat nuoc co truyen thong thong minh va sang tao, lai hieu hoc va hoc gioi. Lich su con ghi ten tuoi va thanh tich ve vang cua nhieu nguoi rat tre ma day tri tue va tai nang. Ngay nay, trong nhung cuoc thi quoc te, da co rat nhieu em doat giai co va cac giai khoa hoc nhu toan, vat ly...

Tren tam cao cua tri tue thoi dai, Viet Nam da co nhieu tri thuc trong nuoc va ngoai nuoc co nhung dong gop lon cho khoa hoc, lam ve vang cho To quoc Viet Nam. Do la nhung thuan loi vo cung to lon de Viet Nam nhanh chong dao tao ra mot tang lop dai tri thuc vuon toi dinh cao cua kien thuc duong thoi, van dung duoc nhung thanh tuu moi nhat cua nhan loai, gop phan xay dung mot chien luoc khai thac duoc tiem nang vo tan cua tri tue Viet Nam, bien moi kha nang tiem an cua Viet Nam tro thanh hien thuc.

Con nguoi Viet Nam khong nhung thong minh de tiep thu tri tue cua nhan loai ma con co ban tay kheo leo trong lao dong. Nhung cho den nay, tu trong tang lop nay, ta chua tao ra duoc nhung cong nhan ky thuat co trinh do van hoa va ngoai ngu, du de thoa man nhu cau cap thiet cua cong nghiep hoa. Ngay nay, hoi nhap toan cau va vao WTO, chung ta thay mot su thieu thon vua lon, vua khan cap ve cong nhan ki thuat. Neu nhu chung ta kip thoi dao tao duoc tang lop cong nhan nay thi chung ta da co du nguon nhan luc co trinh do va ki thuat cao vua phuc vu cho dat nuoc, vua co kha nang xuat khau ra ben ngoai, khong phai la nhung nguoi lao dong co bap nhu ngay nay ma la nhung nguoi cong nhan co ki thuat va hieu biet.

Nang cao mat bang cua tri tue Viet Nam

Hien nay, tren 60 trieu dan so song o nong thon da thoat nan doi, nhung chua het ngheo tung. O day, khong nhung viec chua benh da kho khan ma viec hoc tap cung con han che. Cho con di hoc o trinh do dai hoc con la mot dieu rat vat va doi voi nguoi nong dan. Day la mot dieu dang tiec, boi dat nuoc chua khai thac duoc tiem nang tri tue vo cung to lon con nam o nong thon. Nganh Giao duc chac da nghi toi dieu nay. Chi mong rang viec cai cach giao duc hien nay se cung cap cho dong dao con em o nong thon mot trinh do hieu biet day du, san sang dap ung voi nhu cau CNH, HDH trong ca linh vuc nong nghiep va cong nghiep.

Moi quan he giua thi truong trong va ngoai nuoc

Trong khi Viet Nam ngay mot hoi nhap rong rai vao thi truong the gioi thi mat khac, phai dac biet quan tam toi viec nhanh chong xay dung va phat trien thi truong trong nuoc. Do la thi truong vung chac va rong lon bao gom 75% dan so lam nong nghiep. Lam the nao de nong thon Viet Nam khong chi la thi truong de cung cap nguyen lieu va nhan cong re ma con la mot thi truong phat trien nhanh chong, vua cung cap hang hoa, vua tieu thu hang hoa. Thi truong ay co hinh thanh va ben vung moi phat huy duoc mot luc luong vo tan ve the luc va tri luc, thuc su tao nen su phat trien ben vung cho ca dat nuoc.

Tri tue ket hop voi dao duc va luat phap la cho dua vung chac cua Viet Nam vao WTO. Tri tue dong vai tro quan trong trong viec phat hien va giai quyet nhung kho khan, tao dieu kien thuan loi cho nen kinh te Viet Nam va cac doanh nghiep Viet Nam gianh thang loi.

Tri tue va dao duc dem lai cho doanh nhan nhung hoai bao lon ve mot To quoc hung manh lam ve vang cho con nguoi Viet Nam truoc be ban tren the gioi. Hoai bao do se la mot suc manh, dem lai niem ham me trong suy nghi, sang tao va lao dong khong met moi vi su nghiep cua minh. Nhu toi da phan tich trong so bao truoc, cuoc song thieu dao duc thi khong the co su ben vung trong co nghiep va hanh phuc trong gia dinh. Cuoi cung se uong phi ca cong suc va cuoc doi.

Co tri tue va dao duc nghia la co mot suc manh tinh than de kinh doanh va phan dau, nhung neu trong nuoc luat phap chua duoc ranh mach va cong minh thi su kinh doanh se vap phai rat nhieu kho khan. Neu nhu phap luat khong tro thanh mot dieu linh thieng va neu nhu moi nguoi khong tu ren luyen cho minh mot nep song theo phap luat, thi khi ra quoc te se khong tranh khoi su va vap va thiet hai boi da khong thong thao, lai coi thuong nhung luat le nghiem ngat cua WTO.

Voi nen tang tinh than ay cua hoi nhap toan cau, toi nghi rang chung ta se khac phuc duoc moi kho khan va bien nhung thuan loi cua WTO thanh mot phuong tien hieu qua nhat tren con duong giau manh cua To quoc ta.

Theo  Van hien Viet Nam